Wat als er een cyberaanval is?
Steeds meer dagelijkse voorzieningen zijn afhankelijk van digitale systemen. Bij een cyberaanval kunnen betalingen, websites, communicatie en dienstverlening tijdelijk uitvallen. Met een goede voorbereiding blijf je ook dan rustig en zelfstandig.
Een cyberaanval merk je vaak pas aan de gevolgen
Van betalen en internetbankieren tot zorg, gemeentelijke dienstverlening en communicatie: veel dagelijkse voorzieningen zijn afhankelijk van digitale technologie.
Bij een cyberaanval kunnen deze systemen tijdelijk uitvallen, onbetrouwbaar worden of uit voorzorg worden afgesloten. De oorzaak is vaak niet direct zichtbaar, maar de gevolgen kunnen thuis, onderweg en op het werk merkbaar zijn.
Wat gebeurt er bij een cyberaanval?
De gevolgen verschillen per situatie. Soms is alleen één organisatie getroffen, terwijl bij een grotere cyberaanval meerdere digitale diensten tegelijk kunnen uitvallen.
Pinnen of betalen lukt niet
Betaalautomaten, internetbankieren of andere digitale betaalmogelijkheden kunnen tijdelijk niet beschikbaar zijn.
Websites en apps werken niet
Bank-apps, klantportalen, webwinkels en officiële websites kunnen traag, beperkt of helemaal niet bereikbaar zijn.
Communicatie raakt verstoord
E-mail, berichten, digitale afspraken en communicatie met organisaties kunnen vertraagd raken of tijdelijk uitvallen.
Misleidende berichten nemen toe
Onzekerheid maakt ruimte voor geruchten, phishing en misleidende berichten die betrouwbaar proberen over te komen.
Zo bereid je je voor
Met een paar eenvoudige maatregelen blijf je minder afhankelijk van digitale betalingen, online gegevens en één informatiekanaal.
Bekijk ook de algemene voorbereidingZorg voor wat contant geld in huis
Zorg voor wat brief- en muntgeld waarmee je enkele dagen noodzakelijke boodschappen kunt betalen als pinnen niet lukt.
Bewaar belangrijke informatie ook offline
Denk aan adressen, polisgegevens, medische informatie, afspraken en gegevens die je normaal alleen digitaal bewaart.
Schrijf belangrijke telefoonnummers op
Bewaar contactgegevens van familie, huisarts, apotheek, gemeente en andere belangrijke organisaties ook op papier.
Herken phishing en nepberichten
Spreek met huisgenoten af dat je niet zomaar op links klikt, codes deelt of geld overmaakt na een onverwacht bericht of telefoontje.
Wat doe je tijdens een cyberaanval?
Blijf rustig en neem de tijd om informatie te controleren. Tijdens een cyberaanval is niet alleen de storing een risico, maar ook misleidende berichten die daarvan misbruik proberen te maken.
Controleer wat er werkelijk is uitgevallen
Kijk of het probleem bij één app, organisatie of apparaat ligt en raadpleeg officiële informatie zodra die beschikbaar is.
Gebruik contant geld als digitaal betalen niet lukt
Koop alleen wat je nodig hebt en houd rekening met winkels of tankstations die tijdelijk geen betalingen kunnen verwerken.
Deel geen codes of persoonlijke gegevens
Banken, overheden en hulpdiensten vragen niet onverwacht via een bericht om pincodes, inlogcodes of directe geldoverschrijvingen.
Klik niet zomaar op links in berichten
Open een bekende website of app bij voorkeur zelf en controleer of een waarschuwing of verzoek daar ook wordt vermeld.
Help mensen die digitaal afhankelijk zijn
Kijk om naar ouderen, mantelzorgers en mensen die hulp nodig hebben bij betalingen, zorgportalen of betrouwbare informatie.
Waar vind je betrouwbare informatie?
Controleer berichten altijd via een tweede, betrouwbare bron. Gebruik bij voorkeur officiële kanalen en de eigen contactmogelijkheden van de getroffen organisatie.
Bekijk alle landelijke en regionale radiofrequentiesOfficiële overheidskanalen
Volg landelijke waarschuwingen, nieuws en aanwijzingen van de overheid via beschikbare officiële kanalen.
De getroffen organisatie
Raadpleeg de eigen website, app, telefoonlijn of balie van je bank, zorgverlener, werkgever of andere betrokken organisatie.
Gemeente & veiligheidsregio
Gebruik lokale informatie over bereikbaarheid, noodlocaties en praktische gevolgen in jouw directe omgeving.
Criminelen kunnen een storing gebruiken om druk uit te oefenen. Deel nooit pincodes of inlogcodes en maak niet overhaast geld over na een onverwacht telefoontje, bericht of e-mail.
Denk ook aan mensen die minder digitaal vaardig zijn
Een cyberaanval raakt niet iedereen op dezelfde manier. Mensen die sterk afhankelijk zijn van apps, digitale zorg of online bankzaken kunnen sneller vastlopen.
- Help ouderen en anderen om betrouwbare berichten te herkennen.
- Controleer of digitale zorg- of alarmsystemen nog goed functioneren.
- Deel belangrijke telefoonnummers en afspraken ook op papier.
- Spreek af wie helpt als bankzaken, zorgportalen of andere digitale diensten niet bereikbaar zijn.
Veelgestelde vragen
Is iedere digitale storing een cyberaanval?
Nee. Een storing kan ook ontstaan door een technische fout, onderhoud of een ander probleem. Wacht op bevestigde informatie van de betrokken organisatie voordat je conclusies trekt.
Kan ik nog pinnen tijdens een cyberaanval?
Dat hangt af van welke systemen zijn getroffen. Soms werkt pinnen gewoon door, maar betaalautomaten of verbindingen kunnen ook tijdelijk uitvallen. Contant geld geeft dan een alternatief.
Werkt mijn bank-app nog?
Dat verschilt per situatie. Een bank kan een app of bepaalde functies tijdelijk beperken. Gebruik alleen de officiële app of website en volg de instructies van je eigen bank.
Hoe herken ik een nepbericht tijdens een storing?
Wees voorzichtig bij tijdsdruk, onverwachte links, verzoeken om codes of betalingen en berichten die angst oproepen. Controleer de informatie via een kanaal dat je zelf opent.
Waarom is contant geld nog steeds belangrijk?
Contant geld werkt zonder internetverbinding of betaalterminal. Zo kun je noodzakelijke boodschappen blijven doen wanneer digitaal betalen tijdelijk niet mogelijk is.
Blijf zelfstandig als digitale diensten uitvallen
Op 72uurvooruit.nl vind je praktische producten zoals noodradio’s, powerbanks en complete noodpakketten waarmee je minder afhankelijk bent van digitale betalingen, online informatie en netstroom.
Producten en praktische oplossingen worden aangeboden via 72uurvooruit.nl.